Een mediator kan goud waard zijn

Ruzie kan ontaarden in een vete. Wie het lef heeft een mediator in te huren, biedt zichzelf en het andere familielid de kans het weer goed te maken. Brigit Boelen van Boelen MensenWerk vertelt over

De twee broers Peter en Jan Jaap namen vijftien jaar geleden de zaak over van hun vader. In het gezin Van Stellingen was het al vroeg duidelijk dat de broers in de zaak zouden rollen. Ook moeder en zus vonden de overname een logisch vervolg. Pa Pieter van Stellingen had zijn elektrotechnisch bedrijf immers ook van zijn vader overnomen. Toen de overname van de twee broers een feit werd, bleef vader Pieter in de zaak werken. Dat ging toen in goed overleg. Het huis van Pa en ma Van Stellingen lag direct naast het bedrijfspand, dus de confrontatie met het bedrijf was er sowieso iedere dag. De accountant van de familie Van Stellingen had nog wel subtiel geadviseerd om ieder van de broers een eigen werkterrein te geven en duidelijke werkafspraken te maken.   Irritaties 
Zo ging het ook: Peter in de werkplaats, Jan Jaap op kantoor. 'Dan kom je elkaar wel tegen, maar is er ook plaats om elkaar te vermijden', zo licht de mediator toe. Aan de slag dus. Jarenlang ging het eigenlijk prima. 'Toch slopen er irritaties in. Zo werd het steeds drukker en was er eigenlijk te weinig ruimte op het kleine kantoortje. Er moest gezocht worden naar een nieuwbouwlocatie, maar dat vlotte niet zo. Intussen zaten er in plaats van twee mensen, nu vier mensen op het kantoor. Waaronder Pa van Stellingen. Die werd intussen wat hardhorender en vergeetachtig. Hij zette regelmatig de luidspreker van de telefoon aan, zodat anderen ook mee moesten luisteren. Niemand wilde daar flauw over doen, het was tenslotte Pa Pieter die het bedrijf had opgebouwd. Dat moest gewoon kunnen? De spanning bouwde op.   Subtiel 
De computer was niet aan Pa besteed. Hij deed alles keurig op papier. Maar de jongens richtten volledig zich op automatisering en ontwikkelden het bedrijf verder. In het kantoortje werd het drukker en drukker. Vader Pieter was inmiddels ruim in de 70 en werkte nog altijd op de zaak. Inmiddels was hij weduwnaar geworden. Nu moeder Van Stellingen er niet meer was, werd zijn werk extra belangrijk voor hem. De waan van de dag liet niet toe dat er eens rustig samen gesproken werd over de gang van zaken. Evalueren van de gemaakte overdrachtsafspraken was al helemaal niet aan de orde. 'Op zekere dag loopt het dan een keer uit de hand. Je zegt dingen die je helemaal niet zo bedoelt', licht de mediator toe. ‘Je gebruikt veel hardere woorden en feller ook, omdat je tot nu de grote vraag hebt opgekropt. Hoe zeg ik subtiel tegen mijn vader dat het misschien een goed moment is om echt te stoppen? De broers durfden het eigenlijk niet uit te spreken. Ze wilden hun vader graag beschermen tegen een mogelijke leegte. Nobel, maar niet erg zakelijk.’
 
Relatie uit het lood
Ook de broers onderling konden niet altijd even goed door één deur. De samenwerking werd intensiever, doordat Jan Jaap wat meer op kantoor kwam te werken dan voorheen. Hij moest op kantoor nog veel dingen leren, maar had het gevoel dat zijn broer daar weinig geduld voor kon opbrengen. Als Jan Jaap iets nieuws voorstelde, wees Peter dat eerst af. Vaak vanuit de rol van de oudere broer, of zelfs vanuit de rol van de ouder. In ieder geval niet als zijn zakenpartner. Jan Jaap voelde zich daardoor niet gewaardeerd en reageerde vaak nukkig, bijna als een klein kind. Broer Peter voelde zich bevestigd door het gedrag van zijn jongere broer en bleef in de ouderrol.’   Om tafel
De broers zijn uiteindelijk onderling met elkaar om tafel gegaan en ook met vader Pieter. Vader vond het helemaal niet erg dat zij zeiden dat hij een keer moest stoppen. ‘Dat wist hij immers zelf ook wel. Nu is hij 79 jaar oud en de nieuwbouw is dan binnenkort een feit. Dat wordt het moment waarop hij ermee ophoudt’, vertelt de mediator. ‘Inmiddels hebben de broers een extern adviseur, een doorgewinterde zakenman, gevraagd om hen bij hun bedrijfsvoering te coachen. Dat heeft hen veel opgeleverd. Zo’n buitenstaander stelt vragen, helpt hen bij het bedrijfsproces en leert hen de verwachtingen die ze van elkaar hebben uit te spreken.’