Houd de dief!

Fraude kost het Nederlandse bedrijfsleven jaarlijks drie miljard euro. Daarvan is een miljard euro toe te schrijven aan interne fraude, dus door uw eigen personeel. Hoe kunt u fraude binnen uw bedrijf herkennen? En, belangrijker nog, wat kunt u er tegen doen?

Financiële fraude komt wereldwijd steeds vaker voor. Er zijn ook steeds hogere bedragen mee gemoeid. De voorbeelden zijn talloos. Neem de teloorgang van het Amerikaanse energiebedrijf Enron. Of, dichter bij huis, de boekhoudschandalen bij Ahold die het bedrijf, en veel beleggers, bijna naar de rand van de afgrond hebben gebracht. 'O, dat is typisch iets voor die grote multinationals', zult u denken. Maar vergis u niet. Juist het midden- en kleinbedrijf is vaak de dupe van financiële fraude. Alleen wordt dit doorgaans, uit schaamte, voor de buitenwereld geheim gehouden.

Soorten financiële fraude

1. Het spreekwoordelijke 'graaien uit de kas' is de meest voorkomende vorm van financiële fraude. Dit gebeurt in alle lagen van het bedrijf, van kassamedewerker tot aan het hogere management aan toe. Een andere populaire vorm van financiële fraude is knoeien met de boekhouding. Dit vindt vaak op een hoger niveau binnen de organisatie plaats omdat het midden- en hoger kader hiertoe meer mogelijkheden hebben.
2. Boekhoudfraude kan op verschillende manieren plaatsvinden. Neem bijvoorbeeld de debiteurenlijsten. Een bedrijf dat gebruik maakt van factoring (voorfinanciering op basis van debiteurenlijsten), zal zo veel mogelijk debiteuren willen opgeven. Het komt vaak genoeg voor dat bij uitwinning van de debiteuren blijkt dat er een aantal valse facturen zijn opgegeven. In dit geval wordt fraude gepleegd om de continuïteit van het bedrijf te waarborgen.
3. Een ander voorbeeld is factuurvervalsing. Een inkoper bedingt bij zijn leveranciers een bepaalde inkoopkorting. Dit communiceert hij echter niet naar zijn leidinggevende. Sterker nog, de kortingen laat hij op een aparte rekening, die van zijn partner of van zichzelf, storten. In dit geval wordt de werknemer er zelf beter van, en niet het bedrijf. Dit geldt ook voor declaratiefraude.
4. Omkoping is eveneens een vorm van financiële fraude en vindt, tegen de verwachting in, ook nog altijd op grote schaal in Nederland plaats. Een aantal van u heeft vast wel meegemaakt dat een aantrekkelijke order alleen in uw verschiet ligt als u een 'faciliterede' betaling doet aan de opdrachtgever. Deze wordt dan natuurlijk niet op de rekening van het bedrijf gestort.

Motieven

Fraudeurs zijn gewone mensen zoals u en ik (zie profiel). Ze overschrijden een drempel om verschillende redenen: