Bedreigde diersoort: de mosselkweker

Pats, daar wordt met één hamerslag van de rechter even de toekomst van een complete sector onderuitgehaald. Nederlandse mosselkwekers dreigen en masse failliet te gaan nu de Raad van State een dikke streep heeft getrokken door hun vergunning voor het opvissen van mosselzaad. Duizenden banen staan op de tocht. 

Stelt u zich even voor dat er op basis van onpartijdig en goed gefundeerd wetenschappelijk onderzoek wordt aangetoond dat een bepaalde economische activiteit funest is voor het milieu. Dan zou het begrijpelijk zijn dat die economische activiteit wordt ingeperkt of dat er wordt gezocht naar alternatieven. 

Maar stelt u zich ook even voor dat dat rapport nog op zich laat wachten en dat er tot die tijd eigenlijk geen helder zicht is op het effect ervan. Dan zou je toch voorzichtig denken dat je –in afwachting van dat rapport- gewoon door mag gaan met die economische activiteit. 

Omgekeerd 
Fout gedacht. De Nederlandse mosselkwekers zijn door een recente rechterlijke uitspraak in zwaar weer gekomen. Er is namelijk een landelijk onderzoek gaande naar de mogelijk schadelijke gevolgen van hun activiteiten, maar dat onderzoek wordt pas in 2010 afgerond. Wrang genoeg heeft de afdeling bestuursrechtspraak van De Raad van State daar geen boodschap aan. De rechter besliste dat de mosselkwekers in 2006 van het ministerie van LNV onterecht een vergunning hebben gekregen voor het winnen van mosselzaad op de Waddenzee. Als argument voerde de rechter nu juist het omgekeerde aan: dat onvoldoende vaststaat dat de mosselkwekerij en -visserij géén schade toebrengen aan de natuur in de Waddenzee. De Raad van State stelt dat eerst alle onderzoek achter de rug moet zijn, voordat er een gedegen afweging kan plaatsvinden. 

Doodsteek 
Tja, en dan hang je, want als mosselkweker kun je niet drie jaar gaan duimendraaien.Volgens Hans van Geesbergen, secretaris van de producentenorganisatie Mosselcultuur, is dit de doodsteek voor de sector. Omdat de vergunning voor 2006 volgens de rechter onrechtmatig was, ligt het voor de hand dat dit ook opgaat voor de vergunningen in de komende jaren. Van Geesbergen in de Volkskrant: “Tot 2010 hoeven we dan ook geen vergunning meer in te dienen. Drie jaar zonder mosselzaad betekent drie jaar geen inkomsten. De sector kan sluiten, 98 procent van het mosselzaad komt uit de Waddenzee." Van Geesbergen becijfert in een interview met RTV Noord, dat dit besluit direct en indirect duizenden banen kan gaan kosten.  

Eidereenden 
Het bewuste proces over de rechtmatigheid van de vergunning is aangespannen door onder andere de Vogelbescherming Nederland. De organisatie toont zich verheugd over de uitspraak  Een woordvoerder: “Wij geven al jaren aan dat de vangst van mosselen op de Waddenzee problematisch is. In 2006 was er met name door die vangst een enorme schaarste aan mosselen -het hoofdvoedsel voor eidereenden- ontstaan. Verder terug , begin jaren 90 en drie opeenvolgende jaren vanaf 1999 was dat ook het geval. Er was toen sprake van massale eidereendensterfte. Daarom zijn we in 2006 begonnen met een juridische procedure. Als je keer op keer de hele habitat leegvist, dan ontstaan er problemen."

Lichtpuntjes 
Vogelbescherming Nederland interpreteert de uitspraak op dezelfde manier als Van Geesbergen. “De Raad van State legt de verantwoordelijkheid voor de toekomst van de mosselvisserij in de Waddenzee terecht bij de minister van LNV. Deze uitspraak laat echter weinig ruimte voor verschillende interpretaties over: eerst moet wetenschappelijk bewezen worden dat de visserij géén schade toebrengt aan de Waddenzee.” De mosselhandelaren zelf blijven –en dat is ondernemers eigen- nog lichtpuntjes zien. Edwin Foudraine, commercieel directeur van Prins en Dingemanse, een van de grootste producent—handelaren: “De vorige minister Veerman en nu ook minister Verburg hebben altijd aangegeven dat ze de mosselteelt belangrijk vinden voor Nederland. Wij hebben er alle vertrouwen in dat ze die uitspraak gestand doen. Maar het blijft natuurlijk onbegrijpelijk dat er, terwijl het onderzoek nog loopt, een dergelijke beslissing wordt genomen.”